Środa | 14 10 26
Książkę Waldemara Bawołka trudno jednoznacznie zakwalifikować jako zbiór opowiadań, powieść, czy też dziennik. To raczej rodzaj prośby lub modlitwy. Pisarz w swoistej i bardzo indywidualnej Litaniae Sanctorum, po wezwaniu i błaganiu, oddaje się temu, co w jego prozie najlepsze: dygresyjności, dyskursywności, wspomnieniom, spostrzeżeniom oraz opisom pogody, przyrody i przeżyć wewnętrznych. Nieustępliwie prowadzi czytelnika w stronę błyskotliwych miniesejów o literaturze, a także alegorii, snów i wszystkiego, co chyba nawet nie powinno być nazwane. W ciężkowickim „modlitewniku” jest miejsce dla każdego, a sam autor prosi, by Litania połączyła nas wszystkich.
“I taka właśnie będzie Litania — epicka, a jednocześnie intymna opowieść o wędrówkach po rubieżach i peryferiach. Po małym miasteczku, w którym zwykłe rzeczy stają się magiczne, dziwaczne, wyjątkowe. (…) Czytelnik znajdzie tu pomniejsze apokalipsy, dramaty bardzo lokalne i modlitwy zdecydowanie świeckie. A wszystko to napisane językiem najwyższej próby — soczystym, melodyjnym, dorównującym największym osiągnięciom polskiej prozy minionych dekad.” [Wojciech Szot, wyborcza.pl]
“Przejeżdża własne życie wzdłuż i wszerz, starając się wychylić poza horyzont doświadczenia, bezskutecznie, ale ta porażka, notoryczny i nieuchronny powrót do ciała i znużonej świadomości, również staje się tematem (i dramatem) wyczulonego na własne stany i aspirującego do mistyki samoświadomego (aż do otchłannego chaosu) narratora. Modlitwa wydaje się więc rozwiązaniem racjonalnym, choć desperackim, taka forma pasuje do przenikającego prawie każdą stronę książki poczucia niewystarczalności egzystencji.” [Marcin Polak, poledwumiesiecznik.com]
Waldemar Bawołek — Prozaik, autor kilku powieści i tomów opowiadań. W 2021 roku otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia w kategorii proza za powieść Pomarli. Za tę samą książkę był także nominowany do Nagrody Literackiej Nike (2021). Publikuje m.in. w „Twórczości”.
Książkę Waldemara Bawołka trudno jednoznacznie zakwalifikować jako zbiór opowiadań, powieść, czy też dziennik. To raczej rodzaj prośby lub modlitwy. Pisarz w swoistej i bardzo indywidualnej Litaniae Sanctorum, po wezwaniu i błaganiu, oddaje się temu, co w jego prozie najlepsze: dygresyjności, dyskursywności, wspomnieniom, spostrzeżeniom oraz opisom pogody, przyrody i przeżyć wewnętrznych. Nieustępliwie prowadzi czytelnika w stronę błyskotliwych miniesejów o literaturze, a także alegorii, snów i wszystkiego, co chyba nawet nie powinno być nazwane. W ciężkowickim „modlitewniku” jest miejsce dla każdego, a sam autor prosi, by Litania połączyła nas wszystkich.
“I taka właśnie będzie Litania — epicka, a jednocześnie intymna opowieść o wędrówkach po rubieżach i peryferiach. Po małym miasteczku, w którym zwykłe rzeczy stają się magiczne, dziwaczne, wyjątkowe. (…) Czytelnik znajdzie tu pomniejsze apokalipsy, dramaty bardzo lokalne i modlitwy zdecydowanie świeckie. A wszystko to napisane językiem najwyższej próby — soczystym, melodyjnym, dorównującym największym osiągnięciom polskiej prozy minionych dekad.” [Wojciech Szot, wyborcza.pl]
“Przejeżdża własne życie wzdłuż i wszerz, starając się wychylić poza horyzont doświadczenia, bezskutecznie, ale ta porażka, notoryczny i nieuchronny powrót do ciała i znużonej świadomości, również staje się tematem (i dramatem) wyczulonego na własne stany i aspirującego do mistyki samoświadomego (aż do otchłannego chaosu) narratora. Modlitwa wydaje się więc rozwiązaniem racjonalnym, choć desperackim, taka forma pasuje do przenikającego prawie każdą stronę książki poczucia niewystarczalności egzystencji.” [Marcin Polak, poledwumiesiecznik.com]
Waldemar Bawołek — Prozaik, autor kilku powieści i tomów opowiadań. W 2021 roku otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia w kategorii proza za powieść Pomarli. Za tę samą książkę był także nominowany do Nagrody Literackiej Nike (2021). Publikuje m.in. w „Twórczości”.
Trzody to poezja totalna, w której język staje się organicznym przedłużeniem świata natury. Stanisław Kalina Jaglarz, tworząc w sercu Beskidu Wyspowego, zaciera granicę między frazą a grzybnią, między słowem a sierścią zwierząt. Trzody to fascynująca i mroczna przygoda lingwistyczna, w której autor „wysławia” to, co nieme: świat owiec, ptaków i ślimaków, przenikając pod ich skórę, by zaświadczyć o ich istnieniu i bólu.
Nowatorska fraza: Jaglarz operuje nowatorską frazą, gdzie zderzenia wyrazów są jak tektoniczne ruchy ziemi — surowe, mięsiste i nieprzewidywalne. Zapis zmagania: Dramatyczna kronika walki o własną tożsamość. Poezja staje się tu jedynym narzędziem do werbalizacji dysforii i wychodzenia z mroku depresji. Etyka obecności: Autor stawia nas twarzą w twarz z prawem śmierci i ludzkim okrucieństwem, budząc w czytelniku głębokie, oczyszczające poczucie współodpowiedzialności.
Świat poezji, która pulsuje rytmem lasu. Lektura, która boli, ale i przywraca zdolność widzenia tego, co niewidoczne.
Stanisław Kalina Jaglarz — Poeta trans, tłumacz i songwriter. Opublikował gościć sójki (2022, nominacje do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej i Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius), zajęczy żar (2024, Nagroda Poetycka im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Orfeusz) oraz tom trzody (2026). Przetłumaczył z ukraińskiego książkę Ołeksandra Awerbucha Pieśni gniewu i tęsknoty (2024). Swoje utwory wykonuje z towarzyszeniem gitary w zespole Psie Lico.
Trzody to poezja totalna, w której język staje się organicznym przedłużeniem świata natury. Stanisław Kalina Jaglarz, tworząc w sercu Beskidu Wyspowego, zaciera granicę między frazą a grzybnią, między słowem a sierścią zwierząt. Trzody to fascynująca i mroczna przygoda lingwistyczna, w której autor „wysławia” to, co nieme: świat owiec, ptaków i ślimaków, przenikając pod ich skórę, by zaświadczyć o ich istnieniu i bólu.
Nowatorska fraza: Jaglarz operuje nowatorską frazą, gdzie zderzenia wyrazów są jak tektoniczne ruchy ziemi — surowe, mięsiste i nieprzewidywalne. Zapis zmagania: Dramatyczna kronika walki o własną tożsamość. Poezja staje się tu jedynym narzędziem do werbalizacji dysforii i wychodzenia z mroku depresji. Etyka obecności: Autor stawia nas twarzą w twarz z prawem śmierci i ludzkim okrucieństwem, budząc w czytelniku głębokie, oczyszczające poczucie współodpowiedzialności.
Świat poezji, która pulsuje rytmem lasu. Lektura, która boli, ale i przywraca zdolność widzenia tego, co niewidoczne.
Stanisław Kalina Jaglarz — Poeta trans, tłumacz i songwriter. Opublikował gościć sójki (2022, nominacje do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej i Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius), zajęczy żar (2024, Nagroda Poetycka im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Orfeusz) oraz tom trzody (2026). Przetłumaczył z ukraińskiego książkę Ołeksandra Awerbucha Pieśni gniewu i tęsknoty (2024). Swoje utwory wykonuje z towarzyszeniem gitary w zespole Psie Lico.
Pisałem te teksty — zróżnicowane formalnie — przeważnie na zamówienie, stąd tytułowe obstalunki, ale nie traktuję ich drugorzędnie. Były i są dla mnie ważne, odzwierciedlają moje literackie i pozaliterackie zainteresowania, jakoś wiążą z innymi moimi książkami. Obejmują lata 2009-2024. Ułożyłem je niechronologicznie, raczej w porządku tematycznym, z nadzieją, że tworzą w miarę intrygującą opowieść i widać w nich rozwój myśli. Bodaj najwięcej jest tu portretów konkretnych pisarzy, ale są też szkice tematyczne o duchach, sobowtórach, mitach, nieistniejących imperiach i literaturze wobec katastrofy.
“Chłodne, precyzyjne, nieraz eliptyczne zdania, przejrzyste i przestronne jak domy Bauhausu, czasem tylko chowają nieporządny drobiazg, okruch ciasta, orzech, strzęp chusty: lekko ciepły jeszcze od dłoni ślad smutku.” [Wojciech Stanisławski, teologiapolityczna.pl]
“Przyjmując zamówienie, Paziński pisze o tym, co dla niego ważne (…). No i otwarcie przyznaje, że ustawia się w pewnej kontrze: jego teksty ‘łączy wiara w brak metody i nieufność wobec akademickiego modelu współczesnej humanistyki, wobec dominacji teorii i ścisłych paradygmatów’. Broni prawa po prostu do ‘frajdy czytania’ — pewnie dlatego i czytelnik Obstalunków ma taką frajdę, jakkolwiek mroczne byłyby lektury Pazińskiego.” [Lektor, tygodnikpowszechny.pl]
Piotr Paziński — Pisarz, filozof, tłumacz, badacz związany z Uniwersytetem Muri im. Franza Kafki. Przez kilka lat zajmował się Ulissesem Jamesa Joyce’a (książka Labirynt i drzewo oraz przewodnik Dublin z Ulissesem). Opublikował tomy prozatorskie Pensjonat (2009) i Ptasie ulice (2013) oraz zbiory esejów Rzeczywistość poprzecierana (2015), Atrapy stworzenia (2020) oraz Obstalunki (2025), za który otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia. Zajmuje się filozofią judaizmu i tematem żydowskim w literaturze. Przekładał m.in. Księgę liter Lawrence’a Kushnera, eseje Davida Roskiesa, eseje Amosa Oza i Fani Oz-Salzberger Żydzi i słowa, oraz opowiadania Szmuela Josefa Agnona. W latach 2000–2019 był redaktorem naczelnym pisma „Midrasz”.
Pisałem te teksty — zróżnicowane formalnie — przeważnie na zamówienie, stąd tytułowe obstalunki, ale nie traktuję ich drugorzędnie. Były i są dla mnie ważne, odzwierciedlają moje literackie i pozaliterackie zainteresowania, jakoś wiążą z innymi moimi książkami. Obejmują lata 2009-2024. Ułożyłem je niechronologicznie, raczej w porządku tematycznym, z nadzieją, że tworzą w miarę intrygującą opowieść i widać w nich rozwój myśli. Bodaj najwięcej jest tu portretów konkretnych pisarzy, ale są też szkice tematyczne o duchach, sobowtórach, mitach, nieistniejących imperiach i literaturze wobec katastrofy.
“Chłodne, precyzyjne, nieraz eliptyczne zdania, przejrzyste i przestronne jak domy Bauhausu, czasem tylko chowają nieporządny drobiazg, okruch ciasta, orzech, strzęp chusty: lekko ciepły jeszcze od dłoni ślad smutku.” [Wojciech Stanisławski, teologiapolityczna.pl]
“Przyjmując zamówienie, Paziński pisze o tym, co dla niego ważne (…). No i otwarcie przyznaje, że ustawia się w pewnej kontrze: jego teksty ‘łączy wiara w brak metody i nieufność wobec akademickiego modelu współczesnej humanistyki, wobec dominacji teorii i ścisłych paradygmatów’. Broni prawa po prostu do ‘frajdy czytania’ — pewnie dlatego i czytelnik Obstalunków ma taką frajdę, jakkolwiek mroczne byłyby lektury Pazińskiego.” [Lektor, tygodnikpowszechny.pl]
Piotr Paziński — Pisarz, filozof, tłumacz, badacz związany z Uniwersytetem Muri im. Franza Kafki. Przez kilka lat zajmował się Ulissesem Jamesa Joyce’a (książka Labirynt i drzewo oraz przewodnik Dublin z Ulissesem). Opublikował tomy prozatorskie Pensjonat (2009) i Ptasie ulice (2013) oraz zbiory esejów Rzeczywistość poprzecierana (2015), Atrapy stworzenia (2020) oraz Obstalunki (2025), za który otrzymał Nagrodę Literacką Gdynia. Zajmuje się filozofią judaizmu i tematem żydowskim w literaturze. Przekładał m.in. Księgę liter Lawrence’a Kushnera, eseje Davida Roskiesa, eseje Amosa Oza i Fani Oz-Salzberger Żydzi i słowa, oraz opowiadania Szmuela Josefa Agnona. W latach 2000–2019 był redaktorem naczelnym pisma „Midrasz”.
Wiersze zebrane. Tom 4 — Czwarty tom Wierszy zebranych, stanowiący kontynuację edycji utworów zebranych Bohdana Zadury, składa się z siedmiu książek: Wszystko (2008), Nocne życie (2010), Zmartwychwstanie ptaszka (2012), Kropka nad i (2014), Już otwarte (2016), Puste trybuny (2021) i Zmiana czasu (2024). W tym bogatym zbiorze autor potwierdza swoją pozycję przenikliwego, krytycznego, ale też nieco prześmiewczego obserwatora życia społecznego, politycznego oraz kulturalnego w Polsce ostatnich dekad.
Co chciałem powiedzieć — Bohdan Zadura wchodzi w rolę komentatora samego siebie — błyskotliwego, ironicznego, czułego na niuanse języka i życia. Zebrane w książce autokomentarze, rozmowy i przypisy to nie tylko podróż przez kolejne tomy oraz wiersze, lecz także przenikliwy portret poety, tłumacza i czytelnika zarazem. Zadura tropi własne nieporozumienia, ujawnia anegdoty zza kulis literackiego świata i z humorem rozbraja powagę krytyki. To książka dla tych, którzy pytają: „Co poeta miał na myśli?” — i dla tych, którzy wiedzą, że to pytanie nie ma jednej odpowiedzi.
“W początkach coś się w kilkunastoletniej łepetynie roiło, że poeta jest pośrednikiem między jakąś siłą wyższą, która mu dyktuje wiersze, wtedy pewnie używałbym słowa ‘natchnienie’ bez cudzysłowu. Jednak doszedłem do przekonania, że moja poezja jest z tego świata, zastąpiłem natchnienie dobrą formą, przestałem zwalać odpowiedzialność za to, co piszę, na wyższą siłę. Z tego wynika, że to ja prowadzę wiersz, a nie wiersz mnie. W debiutanckim tomie jest linijka: ‘A wiersz dojrzewa sypiam z nimi jadam włóczę go z sobą po kwitnących sadach’. A więc wiersz miał jakąś autonomię, ale to ja go włóczyłem ze sobą. Później w pełni go sobie podporządkowałem, pozbawiając się przyjemności nierozumienia tego, co piszę.” [Bohdan Zadura, biuroliterackie.pl]
Bohdan Zadura — Poeta, prozaik, krytyk literacki i tłumacz z języka angielskiego, białoruskiego, rosyjskiego, ukraińskiego i węgierskiego. Ukończył filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 2004–2020 był redaktorem naczelnym „Twórczości”. Debiutował wierszami w dwutygodniku „Kamena” (1962). Autor książek poetyckich, prozatorskich i krytyczno-literackich. Laureat licznych nagród literackich, m.in. Nagrody im. Stanisława Piętaka (1994), Nagrody im. Józefa Czechowicza (2010), Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2011), Kijowskich Laurów (2010), węgierskiej Nagrody im. Gábora Bethlena (2013), Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. H. Skoworody (2014), Nagrody im. C.K. Norwida (2015). Uhonorowany Wrocławską Nagrodą Poetycką Silesius (2018) za całokształt twórczości oraz Literacką Nagrodą Europy Środkowej Angelus (2021), nagrodą “Literatury na Świecie” (2022). Odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Wiersze zebrane. Tom 4 — Czwarty tom Wierszy zebranych, stanowiący kontynuację edycji utworów zebranych Bohdana Zadury, składa się z siedmiu książek: Wszystko (2008), Nocne życie (2010), Zmartwychwstanie ptaszka (2012), Kropka nad i (2014), Już otwarte (2016), Puste trybuny (2021) i Zmiana czasu (2024). W tym bogatym zbiorze autor potwierdza swoją pozycję przenikliwego, krytycznego, ale też nieco prześmiewczego obserwatora życia społecznego, politycznego oraz kulturalnego w Polsce ostatnich dekad.
Co chciałem powiedzieć — Bohdan Zadura wchodzi w rolę komentatora samego siebie — błyskotliwego, ironicznego, czułego na niuanse języka i życia. Zebrane w książce autokomentarze, rozmowy i przypisy to nie tylko podróż przez kolejne tomy oraz wiersze, lecz także przenikliwy portret poety, tłumacza i czytelnika zarazem. Zadura tropi własne nieporozumienia, ujawnia anegdoty zza kulis literackiego świata i z humorem rozbraja powagę krytyki. To książka dla tych, którzy pytają: „Co poeta miał na myśli?” — i dla tych, którzy wiedzą, że to pytanie nie ma jednej odpowiedzi.
“W początkach coś się w kilkunastoletniej łepetynie roiło, że poeta jest pośrednikiem między jakąś siłą wyższą, która mu dyktuje wiersze, wtedy pewnie używałbym słowa ‘natchnienie’ bez cudzysłowu. Jednak doszedłem do przekonania, że moja poezja jest z tego świata, zastąpiłem natchnienie dobrą formą, przestałem zwalać odpowiedzialność za to, co piszę, na wyższą siłę. Z tego wynika, że to ja prowadzę wiersz, a nie wiersz mnie. W debiutanckim tomie jest linijka: ‘A wiersz dojrzewa sypiam z nimi jadam włóczę go z sobą po kwitnących sadach’. A więc wiersz miał jakąś autonomię, ale to ja go włóczyłem ze sobą. Później w pełni go sobie podporządkowałem, pozbawiając się przyjemności nierozumienia tego, co piszę.” [Bohdan Zadura, biuroliterackie.pl]
Bohdan Zadura — Poeta, prozaik, krytyk literacki i tłumacz z języka angielskiego, białoruskiego, rosyjskiego, ukraińskiego i węgierskiego. Ukończył filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 2004–2020 był redaktorem naczelnym „Twórczości”. Debiutował wierszami w dwutygodniku „Kamena” (1962). Autor książek poetyckich, prozatorskich i krytyczno-literackich. Laureat licznych nagród literackich, m.in. Nagrody im. Stanisława Piętaka (1994), Nagrody im. Józefa Czechowicza (2010), Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius (2011), Kijowskich Laurów (2010), węgierskiej Nagrody im. Gábora Bethlena (2013), Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. H. Skoworody (2014), Nagrody im. C.K. Norwida (2015). Uhonorowany Wrocławską Nagrodą Poetycką Silesius (2018) za całokształt twórczości oraz Literacką Nagrodą Europy Środkowej Angelus (2021), nagrodą “Literatury na Świecie” (2022). Odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
powrót do strony
PROGRAM